File:A man is cutting a boy's hair with a bamboo knife - Collectie stichting Nationaal Museum van Wereldculturen - TM-60010045.jpg
A_man_is_cutting_a_boy's_hair_with_a_bamboo_knife_-_Collectie_stichting_Nationaal_Museum_van_Wereldculturen_-_TM-60010045.jpg (800 × 571 pixels, file size: 127 KB, MIME type: image/jpeg)
Captions
Captions
Summary
editNederlands: Haarsnijden met een mes van bamboeEnglish: A man is cutting a boy's hair with a bamboo knife
(![]() ![]() ![]() |
||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Photographer |
creator QS:P170,Q2291924 |
|||||||||||||||||||||||
Title |
Nederlands: Haarsnijden met een mes van bamboe English: A man is cutting a boy's hair with a bamboo knife |
|||||||||||||||||||||||
Description |
Nederlands: In 1903 werd tijdens de Noord Nieuw-Guinea Expeditie onder leiding van Wichmann deze foto gemaakt van een man die het haar van een jongen verzorgt. Het haar wordt gesneden met een mesje dat gemaakt is van een bamboebast-schilfer. Deze haardracht was gebruikelijk voor jongens die nog geen toegang hadden tot het mannenhuis. Ze droegen het haar of afgeschoren, of zoals hier te zien is in een kam, die van het midden van het voorhoofd naar het achterhoofd liep (Lorentz 1905: 26-27).
De foto is gemaakt op Asei, een van de eilanden in het Sentanimeer, op een moment dat er zo te zien volop gefotografeerd werd: links staat een driepoot van een andere fotocamera. Het is niet bekend wie de foto maakte, maar veel van de foto’s werden genomen door expeditielid G.A.J. van der Sande (1863-1910), die als legerarts zowel de fysisch antropoloog als de volkenkundige was van het team. Bijzonder was dat hij zich een maand lang alleen in ditzelfde dorp vestigde. Hierdoor was de kans groter dat ook de vrouwelijke inwoners zich zouden laten opmeten en fotograferen. Deelname aan het dorpsleven zou bovendien zijn etnografische werk meer diepgang geven. Door die aanpak zou je kunnen stellen dat Gijsbert van der Sande een vroege ‘moderne veldwerker’ was (Hardiati 2005: 197). Pas in 1915 zou ‘participerende observatie’ als antropologische onderzoeksmethode standaard worden. De foto kreeg later een ander, driedimensionaal, leven in tentoonstellingen van het museum van het Koloniaal Instituut. Het vormde de inspiratie voor een gipsen beeld (R-1129) dat nog steeds deel uitmaakt van de collectie van het Tropenmuseum, maar al lang verhuisd is naar het zolderdepot. Het klinkt mogelijk vreemd, maar sinds kort is bekend dat de uitgebeelde personen ooit namen hadden: Mitje en Batjo. (1) De maker van de beeldengroep, Kees Smout (1876-1961), noemde die in brieven uit 1915 en 1917. In de tentoonstellingen is hen die persoonlijke waarde echter altijd onthouden. Het tekstbord aan de voet van het beeld luidde simpelweg: “Papoea’s”, "Papoea Noord Nieuw-Guinee" of "Papoea zijn kind scherende." Wellicht waren hun namen inmiddels in de vergetelheid geraakt of waren die door Smout verzonnen. Hoe dan ook, het past in het destijds gangbare patroon waarbij individualiteit werd genegeerd: de anonieme poppen in het museum stonden model voor ‘volkstypes’ als ‘de Papua’ en ‘de Dayak’. Binnen volkenkundige musea waren poppen een beproefd en populair middel om personen van andere culturen te representeren. Ook foto’s werden daartoe ingezet, maar die waren niet driedimensionaal en konden (nog) niet ‘levensgroot’ worden opgeblazen. Alleen poppen gaven de ware lengte, breedte en diepte van een menselijk lichaam weer. In 1923 werd ter gelegenheid van het vijfentwintigjarig regeringsjubileum van Koningin Wilhelmina een tentoonstelling georganiseerd in de al gereedgekomen lichthal van het Koloniaal Instituut, dat nog in aanbouw was en in 1926 officieel werd geopend. Op de afdeling Nieuw-Guinea gingen fysische en culturele antropologie, de vakgebieden van Van der Sande, hand in hand. Aan de wand hingen gipsafgietsels van gezichten die door fysisch antropoloog Kleiweg de Zwaan (1875-1971) waren gemaakt van een andere als ‘primitief’ beschouwde bevolkingsgroep op Nias, een eiland dat voor de kust van West-Sumatra lag, ver weg van Nieuw-Guinea. Het beeld van de naakte Papua’s nam een prominente plek in temidden van die gipsafgietsels, gesnelde koppen, wapens en andere objecten die (weinig of juist heel) subtiel benadrukten dat de museumbezoeker hier met een primitieve cultuur die te vergelijken was met die van het Stenen Tijdperk van doen had. Kannibalen en koppensnellers die met ‘primitieve’ middelen verbazingwekkend fraaie objecten wisten te vervaardigen, met dat idee zal menig bezoeker huiswaarts gekeerd zijn (Duuren 2011: 103-104, 163). Rob Jongmans (1) zie het artikel van Willem (Pim) Westerkamp. ‘Does Smout became Smut? The making and use of mannequins in Colonial and Post-Colonial displays in Amsterdam’ in: … De daarin genoemde brieven: KIT Archiefstuk 7506, 10 mei 1915 en 17 juni 1917 Cultuur: Sentani Onderwerp: cultuur, samenleving, expeditie, haardracht, kind, man, verzorgenEnglish: Subject: care, Man |
|||||||||||||||||||||||
Depicted place | Asé, Asei | |||||||||||||||||||||||
Date |
1903 date QS:P571,+1903-00-00T00:00:00Z/9 |
|||||||||||||||||||||||
Medium |
Nederlands: barietpapier, daglicht gelatinezilverdrukprocedés, daglichtgelatinezilverdruk (procedé), daglichtgelatinezilverdrukken, DGZ, DGZ (procedé), gebariteerd papier, P.O.P. English: baryta paper, baryta paper, DGZ, gelatin printing-out-paper (process), gelatin silver printing out papers, P.O.P. |
|||||||||||||||||||||||
Dimensions | 8 x 11cm (3 1/8 x 4 5/16in.) | |||||||||||||||||||||||
Accession number |
TM-60010045 |
|||||||||||||||||||||||
Credit line | Gijsbert van der Sande (1863-1910) was photographer of the 1903 North New Guinea Expedition. | |||||||||||||||||||||||
Source |
Collectie Stichting Nationaal Museum van Wereldculturen
|
|||||||||||||||||||||||
Permission (Reusing this file) |
|
File history
Click on a date/time to view the file as it appeared at that time.
Date/Time | Thumbnail | Dimensions | User | Comment | |
---|---|---|---|---|---|
current | 14:25, 6 April 2016 | ![]() | 800 × 571 (127 KB) | BasBot (talk | contribs) | =={{int:filedesc}}== {{Photograph | photographer = {{Creator:Gijsbert van der Sande}} | title = {{nl|Haarsnijden met een mes van bamboe}}{{en|A man is cutting a boy's hair with a bamboo knife}} | description = {{nl|In 1903 werd tij... |
You cannot overwrite this file.
File usage on Commons
The following page uses this file:
File usage on other wikis
The following other wikis use this file:
Metadata
This file contains additional information such as Exif metadata which may have been added by the digital camera, scanner, or software program used to create or digitize it. If the file has been modified from its original state, some details such as the timestamp may not fully reflect those of the original file. The timestamp is only as accurate as the clock in the camera, and it may be completely wrong.
Camera manufacturer | NIKON CORPORATION |
---|---|
Camera model | NIKON D2X |
Copyright holder |
|
Exposure time | 1/50 sec (0.02) |
F-number | f/18 |
ISO speed rating | 100 |
Date and time of data generation | 15:40, 5 June 2012 |
Lens focal length | 60 mm |
Online copyright statement | www.tropenmuseum.nl |
Width | 3,072 px |
Height | 2,040 px |
Bits per component |
|
Pixel composition | RGB |
Orientation | Normal |
Number of components | 3 |
Horizontal resolution | 300 dpi |
Vertical resolution | 300 dpi |
Software used | Adobe Photoshop CS5.1 Windows |
File change date and time | 12:46, 8 June 2012 |
Exposure Program | Manual |
Exif version | 2.3 |
Date and time of digitizing | 15:40, 5 June 2012 |
APEX shutter speed | 5.643856 |
APEX aperture | 8.33985 |
APEX exposure bias | 0 |
Maximum land aperture | 3.4 APEX (f/3.25) |
Subject distance | 0.45 meters |
Metering mode | Pattern |
Light source | Unknown |
Flash | Flash did not fire |
DateTimeOriginal subseconds | 57 |
DateTimeDigitized subseconds | 57 |
Color space | Uncalibrated |
Sensing method | One-chip color area sensor |
File source | Digital still camera |
Scene type | A directly photographed image |
Custom image processing | Normal process |
Exposure mode | Manual exposure |
White balance | Auto white balance |
Digital zoom ratio | 1 |
Focal length in 35 mm film | 90 mm |
Scene capture type | Standard |
Scene control | None |
Contrast | Normal |
Saturation | Normal |
Sharpness | Soft |
Subject distance range | Unknown |
Serial number of camera | 5043264 |
Lens used | 60.0 mm f/2.8 |
Date metadata was last modified | 14:46, 8 June 2012 |
Unique ID of original document | 15EE6B1BED0B0A523F74DF08AAA366A3 |
Copyright status | Copyrighted |
IIM version | 4 |